fa سنجش درجه توسعه‌یافتگی شهرستان‌های استان خراسان رضوی بر اساس شاخص دسترسی به خدمات بهداشتی– درمانی تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="font-family:b nazanin;">زمینه و هدف:</span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> یکی از جنبه‌های برجسته عدالت اجتماعی، توزیع فضایی متعادل امکانات و خدمات مختلف، به‌ویژه خدمات بهداشتی و درمانی است، چرا که دسترسی مناسب و سریع به این خدمات نقش اصلی را در تأمین سلامت افراد جامعه ایفا می کند. گام نخست برای برنامه ریزی جهت توزیع فضایی عادلانه خدمات بهداشتی، تعیین سطح برخورداری مناطق مختلف از این امکانات است.‌ پژوهش حاضر با هدف تعیین درجه توسعه یافتگی شهرستان های استان خراسان بر اساس شاخص های بهداشتی</span><span style="font-family:times new roman,serif;">&ndash;</span> <span style="font-family:b nazanin;">درمانی انجام گرفته است.</span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">روش پژوهش: </span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;">مطالعه حاضر، مطالعه‌ای تحلیلی بود، به این ترتیب که با به کارگیری 2 روش تاکسونومی عددی و روش موریس و با استفاده از 15 شاخص بهداشتی</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">&ndash; </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;">درمانی، سطح توسعه‌یافتگی 24 شهرستان استان خراسان رضوی تعیین و رتبه بندی شدند. داده</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:arial,sans-serif;">‌</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;">های مورد نیاز با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته و به روش کتابخانه‌ای از طریق مراکز درمانی و شبکه‌های بهداشت شهرستان‌ها به‌دست آمد. </span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;">یافته‌ها: </span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;">نتایج این پژوهش نشان داد که بر اساس هر 2 روش تاکسونومی عددی و روش موریس </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;">شهرستان‌ چناران از شهرستان‌های با توسعه‌یافتگی بالا و شهرستان‌های جوین، جغتای، زاوه و بینالود از شهرستان‌های با سطح </span></span><span style="font-family:b nazanin;">توسعه‌یافتگی<span style="color:black;"> پایین بودند.</span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;">نتیجه گیری:</span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"> شهرستان‌های استان خراسان رضوی از نظر توسعه یافتگی در یک سطح نبوده و اختلاف فاحشی در ضریب موریس و روش تاکسونومی عددی مشهود می باشد. پیشنهاد می گردد به منظور ایجاد توازن در خدمات بهداشتی و درمانی، شهرستان‌های کمتر توسعه یافته مورد توجه مسئولین قرار گیرد و منابع و بودجه مناسبی به آن‌ها تخصیص داده شود.</span></span><br> &nbsp; <strong>Background</strong>: One of the outstanding aspects of social justice is the balanced distribution of various facilities and services, especially health services, because proper and quick access to these services plays a key role in providing community health. The first step in planning for a fair distribution of health services is to determine the level of access to these facilities. The present study was conducted to determine the development degree of cities in Khorasan Razavi province based on health indicators.<br> <strong>Methods: </strong>In this analytic study 2 methods of numerical taxonomy and Mauritius method and 15 health-therapeutic indicators were utilized to determine and rank the level of development in 24 districts of Khorasan Razavi province. The data were gathered using researcher made questionnaire and by a library method in health centers of cities.<br> <strong>Results: </strong>The results of this study indicate that based on both methods of numerical taxonomy and Mauritius method, Chenaran area is among the developed cities and the cities of Jouvein, Goghatay, Zavve and Binalood have low level of development.<br> <strong>Conclusion: </strong>The cities of Khorasan Razavi province were not at the same level of development, and there was a significant difference between the Mauritius coefficient and the numerical taxonomic method. It is suggested that less developed cities should be considered by authorities to provide a balance in health services, and appropriate resources and funds should be allocated to them.<br> &nbsp; توسعه یافتگی, شاخص بهداشتی درمانی, روش تاکسونومی عددی, ضریب موریس Development, Health indicator, Mauritius coefficient, Numerical taxonomy 215 223 http://mshsj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-26&slc_lang=fa&sid=1 Ghorban Safaeian قربان صفائیان No Assistant Professor, Department of Radiation Technology, School of Paramedical Sciences, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran استادیار، گروه تکنولوژی پرتوشناسی، دانشکده علوم پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی، مشهد، ایران Yaqoub Zanganeh یعقوب زنگنه No Associate Professor, Department of Geography and Urban Planning, School of Geography, Hakim Sabzevari University, Sabzevar, Iran دانشیار، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران Fahimeh Minaei فهیمه مینایی No MSc in Geography and Urban Planning, School of Geography, Golestan University, Golestan, Iran کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه گلستان، گلستان، ایران Mina Nouri مینا نوری nourim8@mums.ac.ir Yes MSc in Medical Physics, Department of Radiation Technology, School of Paramedical Sciences, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran کارشناس ارشد فیزیک پزشکی، گروه تکنولوژی پرتوشناسی، دانشکده علوم پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی، مشهد، ایران Roghaye Panahi Laeen رقیه پناهی لائین No MSc in Funeral History, School of Shia Islamic Studies, University of Religions and Denominations, Qom, Iran کارشناس ارشد تاریخ تشیع، دانشکده شیعه شناسی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران