fa بررسی وضعیت دسترسی به مراکز خدمات رسانی درمانی با رویکرد عدالت فضایی (مطالعه موردی: منطقه 7 تهران) تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="font-family:b nazanin;">زمینه و هدف:</span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> یک جامعه زمانی پایدار خواهد بود که نیازهای اساسی تمام شهروندان آن برآورده شود. از طرفی جمعیت رو به افزایش نواحی شهری، تقاضا نسبت به خدمات عمومی مخصوصاً خدمات درمانی را افزایش داده است. امروزه موضوع عدالت فضایی مفهومی است که سطح و میزان دسترسی ساکنین به خدمات را بر مبنای آن محاسبه می کنند. تحقیق حاضر با هدف تحلیل میزان تحقق عدالت فضایی در دسترسی به مراکز خدمات درمانی منطقه 7 شهر تهران بر مبنای معیار نیاز صورت گرفته است.</span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">روش پژوهش:</span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> مطالعه حاضر از نوع کاربردی است و از نظر مکانی منطقه 7 شهر تهران را شامل می شود. به منظور سنجش الگوی توزیع مراکز درمانی از روش نزدیکترین فاصله همسایگی و همچنین از معیار نیاز (گروه‌های سنی مستعد استفاده از خدمات درمانی، ضریب بیکاری و تراکم جمعیت) به منظور محاسبه دسترسی به خدمات استفاده شده است. این تحقیق بر پایه پایگاه داده مکانی و نرم افزار </span>_{<span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">10.2.2</span></span>} <span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Arc Gis</span></span><span style="font-family:b nazanin;"> صورت پذیرفته است.</span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">یافته‌ها:</span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> نتایج حاصله نشان داد، میزان دسترسی به خدمات درمانی از نظر فاصله بلوک‌های ساختمانی و همچنین جمعیت تحت پوشش کاملاً متفاوت است و تنها 9 درصد جمعیت منطقه در فاصله استاندارد از بیمارستان‌ها و 25 درصد در فاصله استاندارد از درمانگاه‌ها قرار گرفته‌اند. نسبت میانگین نزدیکترین همسایگی به ترتیب در الگوی پراکنش فضایی بیمارستان‌ها، درمانگاه‌ها و داروخانه‌ها 0/95، 1/15 و 1/34 محاسبه شد که نشان داد، بیمارستان‌ها و درمانگاه‌ها دارای الگوی تصادفی و داروخانه‌ها دارای الگوی پراکنده (منظم) هستند. اما در خصوص توزیع داروخانه‌ها که شرایط به ظاهر مناسبتر است، نتایج نشان داد زمانی که در سنجش عدالت فضایی، معیار نیاز دخالت داده می شود، از کل جمعیت تنها حدود 13 درصد کاملاً برخوردار و 39 درصد از لحاظ دسترسی به داروخانه‌ها غیر برخوردار هستند.</span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">نتیجه گیری:</span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> بر اساس نتایج این پژوهش می توان از طریق ایجاد مراکز ارائه مراقبت‌های سلامت و همچنین ارائه مجوز جهت تأسیس داروخانه&nbsp; به ترتیب در مناطق نابرخوردار و کمتر برخوردار دسترسی جمعیت منطقه مورد مطالعه به خدمات درمانی را عادلانه تر کرد.</span><br> &nbsp; <strong>Background</strong>: A society will be sustainable when the basic needs of all its citizens are met. On the other hand, the increasing population of urban areas has increased the demand for public services, especially health services. Today, the level and extent of residents&#39; access to services are calculated on the basis of spatial justice. This study aimed to analyze the extent of realization of spatial justice in access to health centers in Tehran 7th district based on the need criterion<span dir="RTL">.</span><br> <strong>Methods:</strong> The present applied study was located in the 7th district of Tehran. In order to measure the pattern of treatment centers distribution, the nearest neighboring distance method as well as the need criterion (age groups that are prone to use of health services, unemployment rate and population density) were used to calculate access to services. This study was conducted using Arc Gis _10.2.2 software.<br> <strong>Results</strong>: The results showed that the amount of access to health care services is quite different in terms of the distance between the building blocks and the covered population. Furthermore, only 9 % of the population is located within the standard distance from the hospitals and 25 % within the standard distance from the clinics. The ratio of the nearest neighborhood average was 0.95, 1.15, and 1.34, respectively, in the spatial distribution pattern of hospitals, clinics and pharmacies. It showed that hospitals and clinics have random pattern and pharmacies have scattered pattern. However, regarding the distribution of pharmacies that seems to be more appropriate, the results showed that when in the spatial justice the need criterion is required to intervene, only 13 % of the total population has full access and 39 % do not have access to pharmacies.<br> <strong>Conclusion</strong>: Based on the results of this study, the population of the studied district could have more equitable access to health care services through establishing health care centers as well as licensing for the establishment of pharmacies in no access and less access areas, respectively.<br> <br> &nbsp; عدالت فضایی, مرکز درمانی, دسترسی Spatial justice, Health center, Accessibility 5 16 http://mshsj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-33&slc_lang=fa&sid=1 Abolfazl Meshkini ابوالفضل مشکینی No Assistant Professor, Department of Geography and Urban Planning, School of Humanities, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran استادیار، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Mohammad Ebrahimi محمد ابراهیمی Yes Ph.D. student of Geography and Urban Planning, School of Humanities, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران