fa طراحی و تدوین ابزار بررسی وضعیت بازاریابی دارویی متمرکز بر پزشک تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;">زمینه و هدف</span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">:</span></strong> <span style="font-family:b nazanin;">بخش عمده‌ای از فعالیت‌های بازاریابی صنعت دارو، بر پزشکان به‌عنوان تجویز کنندگان دارو تمرکز دارد که غالب آن با ملاقات نمایندگان فروش دارو و پزشکان صورت می پذیرد. </span><span style="font-family:b nazanin;">هدف این مطالعه طراحی یک ابزار استاندارد برای بررسی وضعیت بازاریابی دارویی متمرکز بر پزشک بود.</span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">روش پژوهش:</span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> در فاز اول این مطالعه، پرسشنامه اولیه از طریق بررسی متون طراحی شد. سپس روایی ظاهری و محتوایی پرسشنامه طراحی شده با اخذ نظرات متخصصین مورد سنجش قرار گرفت. در مرحله بعد پرسشنامه توسط 297 نفر پزشکان عمومی و متخصص تکمیل گردید. سنجش پایایی درونی پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ و استخراج ابعاد آن با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی انجام شد.</span> <span style="font-family:b nazanin;">ضمناً تحلیل‌های مورد نیاز با استفاده از نرم افزار </span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">SPSS₂₂</span></span><span style="font-family:b nazanin;"> انجام شد.</span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">یافته‌ها:</span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> پرسشنامه در 2 قسمت اطلاعات دموگرافیک و سنجش وضعیت بازاریابی دارویی متمرکز بر پزشک با 11 بخش طراحی شد. بخش اول، میزان ملاقات پزشکان با نمایندگان فروش دارو را می سنجد. بخش دوم، رواج هر کدام از هدایا و مزایای پیشنهادی نمایندگان فروش دارو به پزشکان و بخش سوم، رواج استراتژی‌های مورد استفاده نمایندگان فروش در ملاقات با پزشکان را بررسی می کند. بخش‌های چهارم و پنجم، میزان پذیرش هدایا توسط پزشکان و همکاران آن‌ها را مورد سنجش قرار می دهد. بخش‌های ششم و هفتم، دیدگاه پزشکان درباره تأثیرگذاری هر کدام از هدایا و مزایا و کلیت ملاقات‌ها بر روی رفتار تجویز دارو و بخش هشتم، دیدگاه پزشکان درباره عواملی که اثربخشی این ملاقات‌ها را تحت تأثیر قرار می دهد را بررسی می کند. بخش‌های نهم، دهم و یازدهم پرسشنامه، دیدگاه پزشکان نسبت به اخلاقی بودن هر کدام از هدایا و مزایای پیشنهادی نمایندگان فروش دارو، نگرش پزشکان نسبت به نمایندگان فروش دارو و آگاهی پزشکان از آیین نامه‌های داخلی در موضوع بازاریابی دارویی متمرکز بر پزشک را مورد سنجش قرار می دهد. در نتیجه بررسی روایی محتوا 7 آیتم از بخش نگرش حذف گردید. ضریب آلفای کرونباخ برای بخش نگرش 0/72 و برای بخش آگاهی 0/83 محاسبه شد. در بخش نگرش 5 مؤلفه به روش تحلیل عاملی اکتشافی مشخص گردید.</span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">نتیجه گیری: </span></strong><span style="font-family:b nazanin;">پرسشنامه طراحی شده، ابزاری معتبر برای بررسی وضعیت بازاریابی دارویی متمرکز بر پزشک دارو در اختیار پژوهشگران قرار می دهد.&nbsp; </span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background</strong>: The main part of drug industry marketing activities focuses on physicians as drug prescribers, which is usually conducted by Pharmaceutical Sales Representatives (PSR) who visit the physicians. The aim of this study was development and validation of a tool for Direct-to-Physician (DTP) pharmaceutical marketing survey.<br> <strong>Methods: </strong>In the first phase of this study, the first version of a questionnaire was developed by reviewing the related literature. Then, face and content validities of the designed questionnaire were confirmed by a panel of experts. In the next step, Convenience Sampling method was applied and the questionnaire was distributed between 297 General Practitioners and Specialists. The Cronbach&rsquo;s Alpha was conducted to confirm the validity of the questionnaire and the exploratory factor analysis for derive components of physicians&#39; attitude toward pharmaceutical sales representatives. Data analysis was performed using SPSS ₂₂.<br> <strong>Results: </strong>The questionnaire had 2 parts; the demographic information and Direct-to-Physician pharmaceutical marketing survey, which included 11 dimensions. The first dimension studied the frequency of PSRs&#39; visits with physicians. The second dimension dealt with the prevalence of each recommended gifts and benefits offered by PSRs. The third dimension reviewed the strategies used by PSRs. The fourth and fifth dimensions investigated the acceptance of gifts by physicians and their colleagues. The sixth and seventh dimensions surveyed the physicians&rsquo; viewpoints about the effect of PSRs&#39; visits and their gifts on prescribing behavior. The eighth dimension was about the effective factors on the efficiency of PSRs&#39; visits. The last three dimensions considered the ethical viewpoints of physicians about gifts and benefits recommended by PSRs. The physicians&#39; attitudes toward PSRs were also studied in this section. Moreover, the physicians&#39; awareness about the domestic guidelines with regard to DTP pharmaceutical marketing was surveyed. As a result of the content validation process, 7 items were removed from the attitude section. The Cronbach&rsquo;s Alpha score for the attitude and awareness sections were 0.72 and 0.83, respectively. In the attitude dimension, 5 components were determined using the exploratory factor analysis.<br> <strong>Conclusion: </strong>The developed questionnaire is a valid tool to investigate DTP pharmaceutical marketing and can be used by other researchers.<br> &nbsp;</div> بازاریابی, صنعت دارو, پزشک, تبلیغات, تجویز دارو Marketing, Drug industry, Physician, Advertising, Drug prescription 309 319 http://mshsj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-74&slc_lang=fa&sid=1 Seyyed Mohammad Hossein Poorhashemi Ardakani سید محمّد حسین پورهاشمی اردکانی .org/0000-0003-2276-7440 No MSc student in Healthcare Management, Health Policy and Management Research Center, School of Public Health, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، مرکز تحقیقات مدیریت و سیاستگذاری سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران Sara Jambarsang سارا جام برسنگ .org/0000-0001-6814-0331 No Assistant Professor, Research Center of Prevention and Epidemiology of Non-Communicable Disease, Department of Biostatistics and Epidemiology, School of Public Health, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran استادیار، مرکز تحقیقات پیشگیری و اپیدمیولوژی بیماری‌های غیر واگیر، گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران Razieh Montazeralfaraj راضیه منتظرالفرج https://orcid.org/0000-0001-9450-1399 No Associate professor, Health Policy and Management Research Center, Department of Healthcare Management, School of Public Health, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran دانشیار، مرکز تحقیقات مدیریت و سیاستگذاری سلامت، گروه مدیریت خدمات بهداشتی درمانی ، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران Mohsen Nabi Meybodi محسن نبی میبدی orcid.org/0000-0002-9247-2325 No Assistant Professor, Department of Pharmaceutics, School of Pharmacy, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran استادیار، گروه فارماسیوتیکس ، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران Mohammad Amin Bahrami محمّد امین بهرامی https://orcid.org/0000-0002-2843-1836 Yes Associate Professor, Healthcare Management Department, School of Management and Medical Informatics, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran دانشیار، گروه مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز، شیراز، ایران