fa چرخه سیاست‌گذاری، مدیریت و اقتصاد نظام سلامت تخصصي Special نامه به سردبیر Letter to the Editor <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">سردبیر محترم مجله راهبردهای مدیریت در نظام</span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">‌سلامت</span></span></strong><br> <span style="font-family:B Nazanin;">سلامت یکی از ارزش‌ها و نیازمندی‌های پایه‌ای رشد</span> <span style="font-family:B Nazanin;">انسان بوده که در مکاتب الهی و اسناد بین‌المللی بدان تاکید شده است و دولت‌ها موظف هستند همه امکانات خود را در راستای پاسخ‌دهی به نیازهای سلامتی آحاد مختلف جامعه بسیج کرده و مراقبت‌های سلامت با کیفیت و قابل ‌&shy;پرداخت را در همه سطوح خدمات بهداشتی، درمانی و بازتوانی برای </span><span style="font-family:B Nazanin;">تک&shy;تک</span><span style="font-family:B Nazanin;"> افراد کشور فراهم کنند که تولیت این امر بر عهده نظام‌</span> <span style="font-family:B Nazanin;">سلامت قرار داده شده است (1) و نظام‌های سلامت تلاش کرده‌اند تا با برقراری سازوکارهای مختلف، مسئولیت خود را در قبال تامین سلامت جوامع به درستی انجام دهند (2). رشته‌های مختلف علوم سلامت نیز در همین راستا و به عنوان بازوان اجرایی، آموزشی و تحقیقاتی نظام سلامت، سعی در ایفای نقش خود دارند. در این بین و به‌منظور هدفمندترکردن اقدامات انجام شده در نظام سلامت و ارتقای هر چه بیشتر شاخص‌های سلامت کشور، توجه به حلقه‌های<a name="_Hlk57223469"> سیاست‌گذاری، مدیریت و اقتصاد سلامت </a>که در کنار هم تشکیل یک چرخه را می‌دهند ضروری به‌نظر می‌رسد.</span><br> <span style="font-family:B Nazanin;">در ارتباط با حلقه اول، </span><span style="font-family:B Nazanin;">سیاست‌گذاری فرآیندی پیچیده و چند بعدی است و عوامل متعددی بر آن تأثیر گذار هستند. سیاست‌گذاری در نظام‌&shy;</span> <span style="font-family:B Nazanin;">سلامت به عنوان هسته مرکزی و مغز متفکر نظام ‌سلامت در جهت تعیین راهبردهای کلی نظام در مسائل مختلف مرتبط با سلامت است که باید مبتنی بر شواهد و توسط متخصصان خبره انجام گیرد. به بیان بهتر و به دلیل اهمیت کالای استراتژیک سلامت، انجام این سیاست‌گذاری نباید با آزمون و خطا همراه باشد. چرخه سیاست‌گذاری شامل شناسایی مشکل، تدوین سیاست</span>، اتخاذ سیاست، اجرای سیاست و ارزیابی سیاست است (3). افراد سیاست‌گذار باید درک عمیقی از مشکلات و دغدغه<span dir="LTR">&lrm;</span><span style="font-family:B Nazanin;">های واقعی سلامت مردم داشته و با ارزش‌ها و چارچوب‌های فرهنگی جامعه آشنا باشند، دارای تحصیلات مرتبط و تجربیات اجرایی-آموزشی مناسبی باشند، با سایر سازمان‌ها ارتباطات سازنده و اثربخش برقرار کرده و نظام &shy;سلامت را از حالت انفعال خارج کنند، قادر باشند به‌دور از هرگونه تعصب، از شواهد علمی و تجارب ارائه&shy; شده توسط سیستم‌های سلامت پیشرو استفاده کنند، از نظرات نخبگان جوان کشور استقبال کنند، نظام را برای رویارویی با بحران‌ها و </span><span style="font-family:B Nazanin;">شرایط اضطراری همچون بیماری کووید-19 آماده کنند، </span><span style="font-family:B Nazanin;">توان پذیرش تصمیمات اشتباه خود را داشته باشند و درصدد رفع آن‌ها برآیند تا در&shy; نهایت راهبری جامعی برای نظام داشته باشند، چشم‌انداز و برنامه استراتژیک مناسبی برای آن ترسیم کنند و عملکرد سیستم را از جهات گوناگون بهبود بخشند.</span><br> <span style="font-family:B Nazanin;">در ارتباط با حلقه دوم، </span><span style="font-family:B Nazanin;">پس از سیاست‌گذاری مبتنی بر شواهد، نوبت به اجرای کامل و هدفمند آن می‌رسد که در این وهله، نظام‌ سلامت در همه سطوح مدیریتی نیازمند مدیران بهداشتی و درمانی حاذق و توانمند دارای <span style="color:black;">مهارت‌های انسانی </span></span>است (4). مدیری که با رعایت اصول اخلاقی، تشکیل تیمی سالم و انگیزه‌دهی مداوم، <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">فعالیت‌های گروهی را با حل تعارضات منافع احتمالی در راستای رسیدن به اهداف معین هدایت ‌کند، برنامه‌ریزی گام به گام داشته باشد و اصول سازمان‌دهی را مد نظر قرار دهد، بهینه‌ترین استفاده را از منابع در دسترس ببرد، سازمان خود را بهره‌‌ور و آن ‌را با تغییرات گسترده محیط بیرونی هماهنگ کند، قدرت مذاکره، چانه&shy;‌زنی و مهارت‌های رهبری داشته باشد تا بدین صورت قادر باشد در کنار جلب رضایت کارکنان و گیرندگان نهایی خدمات، سیاست‌های ابلاغی سلامت را به بهترین شکل ممکن اجرا و موجبات بهبود شاخص‌های سلامت کشور را فراهم کند</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">(5)</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">. در این حلقه نیز انتخاب مدیران بهداشتی و درمانی کشور باید مبتنی بر شایسته‌سالاری</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"> و به‌دور از سایر مسا</span><span style="font-family:B Nazanin;">ئل </span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">باشد</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">. </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">لازم به ذکر است که سیاست‌گذاری‌های هر چند دقیق اگر در مرحله اجرا با ضعف مواجه شوند نخواهند توانست به‌درستی اهداف از پیش تعیین شده خود را محقق نمایند که </span></span><span style="font-family:B Nazanin;">وقوع این دست از اتفاقات باعث تضییع حقوق و سلامتی افراد جامعه شده و پایمال‌شدن بیت‌المال و منابع محدود نظام‌ سلامت را در پی خواهد داشت و نهایتاً منجر به کاهش اعتماد مردم به دولت‌ و نهاد‌های دولتی می‌شود.</span><br> <span style="font-family:B Nazanin;">در ارتباط با حلقه سوم، ریشه علم اقتصاد به تقابل دو مؤلفه وجود منابع محدود و نیازهای نامحدود در جامعه باز می‌گردد، به‌گونه‌ایکه بتوان پاسخگوی این نیازهای نامحدود با به‌کارگیری بهینه منابع محدود موجود بود. علم اقتصاد سلامت نیز به به دنبال تحقق اهداف مذکور در نظام‌ سلامت است، یعنی بودجه و منابع محدود انسانی و غیرانسانی نظام‌ سلامت با چه شیوه و ترکیبی در راستای حفظ و ارتقای سلامت جامعه به‌کار گرفته شوند تا بهترین خروجی ممکن و تولید سلامت را داشته باشند. اقتصاد&shy;دانان سلامت باید درک کامل و درستی از مفاهیم اثربخشی، کارایی و عدالت داشته باشند. با انجام مطالعات اقتصاد سلامت می‌توان به این سؤالات پاسخ داد که مقدار بهینه تخصیص منابع به هر بخش نظام چه میزان است، چه پروسیجرها و فرآیندهای درمانی مقرون به صرفه‌تر هستند، چه داروهایی تحت پوشش نظام ‌بیمه‌ای قرار بگیرند، چه تجهیزات پزشکی خریداری شوند، تعرفه خدمات مراقبت سلامت چه مقدار باشد و یا به عبارتی دیگر، در نظام‌ سلامت چه کالاهایی و چگونه تولید شوند، با چه روش‌هایی به دست مصرف‌کننده نهایی برسند و سپس اطلاعات حاصل از پژوهش‌های مختلف در اختیار سیاست‌گذار قرار گرفته تا مبنای سیاست‌گذاری مبتنی بر شواهد فراهم شود. در این حلقه باید توجه کرد که اتخاذ برنامه و سیاست‌هایی هر چند دقیق در حلقه سیاست‌گذاری و سپس سپردن آن در حلقه دوم به مدیران بهداشتی و درمانی شایسته بدون در نظرگرفتن مؤلفه‌های اقتصادی و تخصیص بودجه و اعتبارات عملاً امکان‌پذیر نبوده و حتی درصورت اجرا </span><span style="font-family:B Nazanin;">در مدت زمان کوتاهی </span><span style="font-family:B Nazanin;">با شکست مواجه شده و از چرخه خارج خواهند شد، بدون آنکه منفعتی برای بهبود سلامت جامعه داشته باشند.</span><br> <span style="font-family:B Nazanin;">در مجموع، هر جامعه‌ای نیازمند نظام‌ سلامت یکپارچه و متحدی است که پویا و پاسخگو بوده و به دنبال ارتقای مداوم خود باشد، توسط سیاست‌گذاران توانمند اداره شود، مشکلات اصلی سلامت مردم را در رأس فعالیت‌های کاری خود قرار دهد (حلقه اول)، مدیرانی متعهد و نیروهای اجرایی ماهر و آموزش‌دیده‌ای داشته باشد (حلقه دوم)، با تامین مالی صحیح از گیرندگان خدمات </span><span style="font-family:B Nazanin;">حفاظت مالی داشته باشد، هزینه‌های خود را کنترل کند، </span><span style="font-family:B Nazanin;">عدالت در سلامت را بسط دهد (حلقه سوم) و در نهایت </span><span style="font-family:B Nazanin;">حلقه‌های سیاست‌گذاری، مدیریت و اقتصاد سلامت </span><span style="font-family:B Nazanin;">با برقراری ارتباطات اثربخش و تولید شواهد علمی معتبر و تشکیل یک چرخه منسجم بتوانند به‌درستی نقش خود را در نظام ایفا کرده و در راستای خدمت به بازیابی، </span><span style="font-family:B Nazanin;">حفظ و ارتقای </span><span style="font-family:B Nazanin;">سلامت جامعه گام بردارند.</span> In any society, health systems should meet health needs of the population in various aspects. The health system should also move towards the system&rsquo;s predetermined goals in order to establish an effective connection between different cycles of the system from policy<span dir="RTL">-</span>making to implementation by considering the fundamentals of economics.<span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> سیاست‌گذاری, مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی, اقتصاد سلامت Policy making, Healthcare management, Health economics 169 172 http://mshsj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-259-5&slc_lang=fa&sid=1 Mohammadreza Sheikhy-Chaman محمدرضا شیخی‌ چمان Sheikhy.MR@iums.ac.ir 0000-0002-7381-2005 Yes 1 Ph.D. student of Health Economics, School of Health Management and Information Sciences, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran 2 Ph.D. student of Health Economics, Health Management and Economics Research Center, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran 1 دانشجوی دوره دکتری تخصصی اقتصاد سلامت، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران، تهران، ایران 2 دانشجوی دوره دکتری تخصصی اقتصاد سلامت، مرکز تحقیقات علوم مدیریت و اقتصاد سلامت، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران، تهران، ایران