fa لزوم تداوم رعایت پروتکل‌های بهداشتی در افراد دریافت کننده واکسن کووید-19 عمومى General نامه به سردبیر Letter to the Editor <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">با اینکه فرایند واکسیناسیون در بسیاری از کشورهای جهان آغاز شده است، اما متخصصان امر بیان می&shy;کنند که برای مقابله با این ویروس راهی طولانی در پیش است و مدت زمان زیادی طول خواهد کشید تا واکسن اثر قابل ملاحظه‌ای داشته باشد (1). با شروع واکسیناسیون در کشور ما نیز، سؤالات زیادی در ذهن افراد در خصوص لزوم تداوم رعایت پروتکل&shy;های بهداشتی ایجاد شده است و اینکه چه مدت بعد از دریافت واکسن می&shy;توان به فعالیت&shy;های عادی بازگشت و رعایت پروتکل‌‌ها را به حداقل رساند و یا حتی کنار گذاشت. طبق گزارشات مرکز کنترل و پیشگیری بیماری‌های آمریکا (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">Centers for Disease Control and prevention</span></span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">: CDC</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) اگرچه انتظار می&shy;رود از حدود 2 هفته بعد از دریافت دومین دوز واکسن، ایمنی قابل ملاحظه&shy;ای ایجاد شود (2) ولی به دلایلی که در ادامه به آن‌‌ها اشاره می&shy;شود، لازم است کماکان رفتارهای مناسب بهداشتی رعایت گردد و افراد واکسینه شده احتیاط‌های لازم را مد&shy;نظر قرار دهند چرا که دریافت واکسن به منزله پایان اقدامات بهداشت عمومی و پیشگیرانه نمی‌&shy;باشد.</span></span></div> <ol style="list-style-type:lower-alpha;"> <li dir="RTL" style="margin-top: 0cm; margin-right: 22.5pt; margin-bottom: 8pt; direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: justify;" value="17"><span style="font-family:Wingdings;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">عدم کارایی 100 درصدی واکسن‌ها </span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></li> </ol> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;واکسن کووید-19 نیز همانند سایر واکسن&shy;های استفاده شده در طول تاریخ، اگرچه از نظر فردی ایمنی خوبی می&shy;تواند ایجاد کند اما کارایی 100 درصدی ندارد و در بهترین حالت تا حداکثر 95 درصد می&shy;تواند از ابتلا به کووید-19 پیشگیری کند (3)، بنابراین هنوز احتمال اندکی برای ابتلا وجود دارد و بایستی با استفاده از همه روش&shy;های پیشگیری، این احتمال اندک را نیز کاهش داد. همچنین داده&shy;های اولیه نشان می&shy;دهد که واکسن&shy;ها ممکن است در برابر برخی گونه‌ها تأثیر کمتری داشته باشند (4). </span></span></div> <ol style="list-style-type:lower-alpha;"> <li dir="RTL" style="margin-top: 0cm; margin-right: 22.5pt; margin-bottom: 8pt; direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: justify;" value="17"><span style="font-family:Wingdings;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">عدم واکسیناسیون کامل افراد </span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></li> </ol> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در کشور ما نیز همانند بسیاری از کشورهای جهان، درصد اندکی از افراد جامعه واکسن را دریافت کرده و واکسینه شده‌اند</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">و طبق گزارشات تا تاریخ 29 ژوئن 2021، حدود 85/4 درصد از جمعیت ایران حداقل یک دوز واکسن دریافت کرده اند (5). برای ایجاد ایمنی کافی و مطلوب باید 2 نوبت واکسن به فاصله 2 تا 4 هفته تزریق شود و مدت زمان تحریک و پاسخ مطلوب سیستم ایمنی حدود 2 هفته بعد از واکسن خواهد بود، لذا تا 6 هفته بعد از تزریق اولین نوبت واکسن، هنوز ایمنی کافی ایجاد نشده است. بنابراین وقتی مردم به طور کامل واکسینه در نظر گرفته می&shy;شوند که 2 هفته از دریافت دوز دوم واکسن آن‌ها گذشته باشد (برای واکسن‌های 2 دوزی)</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">. قابل ذکر است برخی واکسن</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ها تک دوزی هستند که در این موارد هم بایستی 2 هفته از تزریق واکسن بگذرد (6،2).</span></span><br> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">همچنین برای اینکه در جامعه&shy;ای به ایمنی قابل ملاحظه&shy;ای در برابر بیماری کووید-19 برسیم تا اپیدمی کنترل شود (ایمنی جمعی)، لازم است که تقریباً دو سوم افراد جامعه مصون شده باشند و با توجه به اینکه این واکسن ایمنی صد درصدی ایجاد نمی&shy;کند، باید بیش از دو سوم افراد جامعه یا از طریق واکسن و یا از طریق سابقه ابتلا به این بیماری ایمن شده باشند (7). ازآنجاییکه دستیابی به این درصد از واکسیناسیون هنوز در بسیاری از کشورها از جمله کشور ما محقق نشده است بنابراین احتمال انتقال بیماری کماکان بالاست، مضافاً بر اینکه برخی واکسن‌ها در مقابل انواع جهش یافته ویروس تأثیر کمتری دارند.</span></span><br> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ذکر این نکته نیز الزامی است که افرادی که داروهای تضعیف کننده سیستم ایمنی مصرف می‌کنند، حتی اگر کاملاً واکسینه شوند باز هم ممکن است به طور کامل محافظت نشوند (6). </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></div> <ol style="list-style-type:lower-alpha;"> <li dir="RTL" style="margin-top: 0cm; margin-right: 22.5pt; margin-bottom: 8pt; direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: justify;" value="17"><span style="font-family:Wingdings;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">رفتار و فرهنگ پیشگیری در کشور</span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></li> </ol> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">واکسیناسیون در کشور ما نیز با در نظر گرفتن گروه‌های در معرض خطر و طبق اولویت بندی وزارت بهداشت با اولویت کادر درمانی و سالمندان آغاز شد و تاکنون (تیر ماه 1400) درصد بالایی از کادر درمان و گروه&shy;های در اولویت (سالمندان) در کشور واکسن دریافت کرده&shy;اند یا در حال دریافت واکسن می&shy;باشند. اگر رفتارهای پیشگیرانه و احتیاطات لازم توسط افراد دریافت کننده واکسن و به‌خصوص کادر درمان که الگویی برای مردم در نظر گرفته می&shy;شوند کنار گذاشته شود، ممکن است این پیام منفی در اذهان عمومی ایجاد شود که شرایط عادی شده است و رعایت پروتکل&shy;های بهداشتی کم رنگ گردد که با تداوم این رفتارها ممکن است مجدداً شاهد موج جدیدی از این بیماری در کشور باشیم. در این راستا به عموم مردم و به‌خصوص کادر بهداشت و درمان به عنوان الگوی مهم توصیه می&shy;شود این پیام را جدی گرفته و تا زمانیکه دانشمندان، متخصصان و مسئولین وزارت بهداشت به این نتیجه نرسیده‌اند که می&shy;توان محدودیت&shy;ها را مرحله به مرحله برداشت، رفتار پیشگیرانه خود را حفظ کنند. </span></span></div> <ol style="list-style-type:lower-alpha;"> <li dir="RTL" style="margin-top: 0cm; margin-right: 22.5pt; margin-bottom: 8pt; direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: justify;" value="17"><span style="font-family:Wingdings;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نیاز به گذشت زمان برای کسب اطلاعات و اطمینان بیشتر </span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></li> </ol> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">به دلیل جدید بودن واکسن&shy;های کرونا هنوز مطالعات محققین اطمینان کافی از نظر عدم نیاز به استفاده از ماسک را ثابت نکرده است و از آنجاییکه اطلاعات کافی نیز در خصوص عدم ابتلای افراد واکسینه شده وجود ندارد، طبق پیشنهاد </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">CDC</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> و سازمان جهانی بهداشت (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">World Health Organization: WHO</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) توصیه می&shy;شود کماکان پروتکل&shy;های بهداشتی مد نظر قرار گیرند</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;(8،6). همچنین هنوز مدرکی دال بر این موضوع وجود ندارد که افراد دریافت کننده واکسن کووید-19 می‌توانند ناقل ویروس بیماری&shy;زای کووید-19 باشند یا خیر. بنابراین این احتمال نیز وجود دارد که فرد دریافت کننده واکسن خود بیمار نشود ولی ناقل ویروس باشد که البته پاسخ به این سوال نیاز به مطالعات گسترده و جامع در این زمینه دارد.</span></span><br> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در نهایت ذکر این نکته ضروری است که تمامی اقدامات پیشگیرانه و پروتکل&shy;های تعریف شده در جهت کمک به توقف و یا کاهش انتشار و گسترش این بیماری می&shy;باشد و با وجود توزیع واکسن در جهان و شروع واکسیناسیون، رعایت تمامی این اقدامات تا زمانیکه شرایط به حالت عادی برگردد کماکان مهم و ضروری می‌باشد. </span></span><br> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;</span></span></div> <div> <div><div id="_com_1" style="text-align: justify;" uage="JavaScript"></div><div style="text-align: justify;"></div></div> <div style="text-align: justify;"></div></div> <div><div style="text-align: justify;"></div> <div><div style="text-align: justify;"></div><div id="_com_1" style="text-align: justify;" uage="JavaScript"></div></div> </div> <div style="text-align: justify;">Although the vaccination has begun in many countries around the world, experts declare that there is a long way to go in coronavirus battle, and it will take a long time for the vaccine to have a significant effect.&nbsp; Therefore many questions have arisen about &ldquo;the necessity to keep taking health protocols&rdquo; and &ldquo;how long does it take for people to return to normal activities and reduce or even abandon health protocols after receiving the Covid-19 vaccine&rdquo;. According to CDC (Centers for Disease Control and prevention) reports, significant immunity is expected to occur approximately 2 weeks after receiving the second dose of the vaccine, however getting the vaccine does not mean the end of public health and preventive measures, and all full vaccinated people need to keep taking all health protocols and precautions for the reasons discussed in this letter to editor.</div> واکسن, کووید-19, پروتکل‌های بهداشتی Vaccine, Covid-19, Health protocols 83 86 http://mshsj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-346-1&slc_lang=fa&sid=1 Mina Aghaei مینا آقائی 0000-0002-7619-0002 No PhD of Environmental Health Engineering, Post-Doc Researcher, Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دکتری تخصصی مهندسی بهداشت محیط، محقق پسا دکتری، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Masud Yunesian مسعود یونسیان yunesian@tums.ac.ir 0000-0002-2870-7433 Yes Professor, Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران