fa بازار گردشگری سلامت ایران در پاندمی‌کرونا و بعد از آن: نامه به سردبیر <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سردبیر محترم</span></span><br> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">گردشگری سلامت یکی از صنعت‌های روبه رشد دنیاست (1) که بحران کرونا به شدت روی آن تأثیر منفی گذاشته است (2). کشور ما با توجه به نقاط قوت و فرصت‌هایی که در پیش دارد، هرساله درصد بیشتری از این بازار بین المللی را تصاحب می‌کرد. بر اساس پیش بینی‌ها با توسعه گردشگری سلامت در جمهوری اسلامی ‌ایران تا افق 1404، سالیانه 1 الی 2 میلیون گردشگر سلامت وارد کشور خواهند شد (1،3).</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بر اساس آمار‌های وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در سال 1397 حدود 550-500 هزار گردشگر سلامت به کشور وارد شده‌اند. بحران کرونا به علت تضعیف بازار گردشگری سلامت، مراکز تشخیصی درمانی و شرکت‌های تسهیلگر را با تنگنای بیشتری در امور مالی روبه‌رو کرده است. ولی فرصت مناسبی را برای ایجاد زیر ساخت‌های لازم برای دوران پساکرونا از قبیل سایت اینترنتی مناسب، فعالیت در شبکه‌های اجتماعی، شکل دهی کلینیک‌های مجازی، توسعه بیش از پیش دورا پزشکی در امور تشخیصی و مراقبتی، مدیریت سیستم پذیرش و نوبت دهی، تسهیل فرآیند‌های مربوط به بیماران بین الملل در مؤسسات تشخیصی درمانی، بازبینی سیاست‌های مربوط به بازار گردشگری سلامت و غیره را فراهم آورده است.</span></span><br> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بر اساس آمار‌های اداره گردشگری سلامت وزارت بهداشت، در 9 ماهه اول سال 1398 حدود ۱۲۵ هزار گردشگر سلامت به مراکز تشخیصی-درمانی کشور مراجعه کرده یا در آنجا بستری شدند. بر اساس همین آمار‌ها در ایام شیوع کرونا (از اول بهمن ماه 1398 الی آخر خرداد 1399) پیش بینی می‌شد که تعداد 250 هزار گردشگر پزشکی وارد کشور شوند که بر اساس برآورد‌ها هر گردشگر بین 2 الی 3 هزار دلار ارز آوری داشت. بنابراین پیش بینی می‌شود &nbsp;مبلغی حدود ۶۲۵ میلیون دلار به این صنعت روبه رشد آسیب مالی وارد شده است (3). لازم به ذکر است که به واسطه این صنعت سالیانه حدود 5/1 میلیارد دلار ارز وارد کشور می‌شد.</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">همچنین پیش بینی می‌شود ایران حدود 30 درصد از حجم بازار گردشگری پزشکی را از دست بدهد که این امر لزوم تلاش مضاعف برای دوران کرونا و پساکرونا را نشان می‌دهد (2).</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تأثیر کرونا بر ذی‌نفعان صنعت گردشگری سلامت: چه باید کرد؟</span></span></strong><br> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تأثیرات و راهکار‌های مربوطه را می‌توان با توجه به مثلث گردشگری سلامت (شکل 1) بسط داد.</span></span><br> <br> <img alt="" src="./files/site1/images/1399-1-1.PNG" style="width: 363px; height: 143px;" ><br clear="ALL" > <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شکل 1: مثلث گردشگری سلامت</span></span><br> <span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;</span></span> <ol style="list-style-type:lower-roman;"> <li dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right:.5in;margin-bottom:8.0pt;text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;direction:rtl;unicode-bidi:embed;" value="5"><strong><span style="font-family:Wingdings;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شرکت‌های تسهیگر</span></span></strong></li> </ol> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">پر واضح است،که شرکت‌های تسهیلگر بیشترین تأثیر منفی را از این بحران داشته‌اند. یکی از ضعف‌های عمده این بازار عدم بازاریابی مناسب در کشور‌های مبدا برای آشنایی و ترغیب گردشگران برای سفر به ایران و دریافت خدمات مورد نیاز بوده است. این وقفه ایجاد شده می‌تواند ظرفیت شرکت‌های مذکور را که در امور مربوط به پذیرش و ترخیص گردشگران پزشکی به کار گرفته می‌شد به سمت بازاریابی مبدا محور سوق دهد. همچین اکثر گردشگران سلامت در کشور ما از کشور‌های همسایه نظیر افغانستان، عراق، آذربایجان و غیره هستند، بنابراین پیشنهاد می‌شود، شرکت‌های مذکور بازار‌های جدیدی را در کشور‌های آمریکای جنوبی و آفریقا جست و جو کنند.</span></span> <ol style="list-style-type:lower-roman;"> <li dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right:.5in;margin-bottom:8.0pt;text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;direction:rtl;unicode-bidi:embed;" value="5"><strong><span style="font-family:Wingdings;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">گردشگران سلامت</span></span></strong></li> </ol> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">گردشگران به علت ماهیت انتخابی بودن (غیر اورژانسی بودن) خدماتی که برای دریافت آن اقدام به مسافرت می‌کردند، کمتر تأثیر منفی پذیرفته‌اند و در اولین فرصت بعد از کاهش بار این بیماری می‌توانند به کشور مقصد عزیمت نمایند. تخفیفات شرکت‌های تسهیلگر، واسطه‌ها و مراکز ارائه دهنده خدمات تشخیصی درمانی در دوران پسا کرونا که جهت جبران زیان‌های دوران کرونا و کنترل بخش‌های قبلی این بازار پر سود ارائه خواهند شد، می‌تواند فرصت خوبی برای گردشگران باشد. همچنین بیماران می‌توانند در زمینه کیفیت، قیمت، مراکز سلامت، پزشکان و غیره با تقویت بازاریابی</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شرکت‌های تسهیلگر اطلاعات بیشتری به دست آورند.</span></span> <ol style="list-style-type:lower-roman;"> <li dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right:.5in;margin-bottom:8.0pt;text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;direction:rtl;unicode-bidi:embed;" value="5"><strong><span style="font-family:Wingdings;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مراکز ارائه خدمات سلامت</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></strong></li> </ol> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مراکز ارائه دهنده خدمات سلامت نیز به نسبت کمتری تأثیر پذیرفته‌اند، بدین دلیل که تمامی ‌درآمد آن‌ها از محل گردشگران سلامت نبوده است. این مراکز بایستی در جهت ارتقای کیفی خدمات مربوطه تلاش نمایند. رقبای ما در این صنعت کشور‌هایی از قبیل ترکیه، کره جنوبی، مالزی و غیره هستند که با قیمت بیشتر از کشور ما، خدمات با کیفیت تری ارائه می‌کنند (4). بنابراین ارتقای کیفی این خدمات از اهمیت بالایی برخودار است.</span></span> <ol style="list-style-type:lower-roman;"> <li dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right:.5in;margin-bottom:8.0pt;text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;direction:rtl;unicode-bidi:embed;" value="5"><strong><span style="font-family:Wingdings;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">متولیان</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></strong></li> </ol> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شاید تنها نکته مثبت بحران کرونا برای متولیان این صنعت باشد. بازار گردشگری سلامت ایران به دلایلی از قبیل سیاست‌های نادرست، چند متولی بودن، دلال محور بودن و غیره نیازمند بازنگری اساسی در سیاست‌ها و تجدید ساختار می‌باشد، که بحران عالم گیری کووید-19 و همچنین تشکیل وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری می‌توانند پتانسیل‌های بالقوه خوبی در این زمینه باشند (5). وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی، وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، وزارت امور خارجه به عنوان متولیان این امر می‌توانند با ارائه تسهیلات بانکی به کسب و کار‌های گردشگری سلامت که از بحران کرونا آسیب دیده‌اند، پایه‌های این صنعت را برای دوران پسا کرونا حفظ کنند.</span></span><br> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">این نامه به سردبیر برگرفته از پایان نامه کارشناسی ارشد رشته مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی با عنوان &quot;تحلیل استراتژیک استقرار واحد بیماران بین الملل در بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی تهران&quot;، مصوب دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران با کد اخلاق </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">IR.TUMS.SPH.REC.1398.132</span></span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">می‌باشد.</span></span> The importance of maintaining and restoring health has always made human beings seek health care. Lack of proper access to health care, price and quality differences, as well as other factors among different countries have led to the formation of a long-standing industry called health tourism. Outbreak of coronavirus throughout the world has shocked and affected most countries. In this regard, the health tourism market of Islamic Republic of Iran was no an exception and was affected by this crisis. To meet this challenge, stakeholders of the health tourism market should determine their recession during this period, strengthen their weaknesses, and use the available opportunities. In this study, we intended to investigate effect of the coronavirus prevalence on the health tourism market of the Islamic Republic of Iran<span dir="RTL">.</span> گردشگری سلامت, کرونا, ایران Health tourism, Corona, Iran 165 168 http://mshsj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-184-3&slc_lang=fa&sid=1 Hojjat Rahmani حجت رحمانی 0000-0003-3176-1614 No Associate Professor, Department of Health Management and Economics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشیار، گروه علوم مدیریت و اقتصاد سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران، تهران، ایران Mohammad Arab محمد عرب 0000-0002-5637-287X No Professor, Department of Health Management and Economics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد، گروه علوم مدیریت و اقتصاد سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران، تهران، ایران Jalal Saeedpour جلال سعید پور 0000-0002-4550-2181 No Assistant Professor, Health Information Management Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار، مرکز تحقیقات مدیریت اطلاعات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران، تهران، ایران Ghasem Rajabi Vasokolaei قاسم رجبی واسوکلائی 0000-0002-6427-7004 No Ph.D. student of Health Services Management, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی دکتری تخصصی مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران، تهران، ایران Hiwa Mirzaii هیوا میرزایی hiwa95@yahoo.com 0000-0001-8099-8197 Yes MSc student in Health Services Management, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران، تهران، ایران