fa ارتباط نابرابری جنسیتی و شاخص‌های مربوط به کودکان در کشورهای با سطوح درآمد مختلف: یک مطالعه اکولوژیک تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-justify:inter-ideograph;text-autospace:none;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><strong><span style="font-family: b nazanin;">زمینه و هدف:</span></strong><span style="font-family: b nazanin;"> نابرابری جنسیتی </span><span style="font-family: b nazanin;">نشان‌دهنده کاهش توسعه انسانی درنتیجه نابرابری بین زنان و مردان </span><span style="font-family: b nazanin;">است که آسیب‌پذیری نسبت به بیماری‌ها را شکل می‌دهد. لذا در این مطالعه نابرابری جنسیتی در کشورهای جهان بر اساس درآمد آن‌ها بررسی و رابطه این نوع نابرابری با شاخص‌های مربوط به کودکان مورد تحلیل قرار گرفت.</span><br> <strong><span style="font-family: b nazanin;">روش پژوهش: </span></strong><span style="font-family: b nazanin;">مطالعه حاضر، مطالعه ای تحلیلی بود که تمامی کشورهای جهان را از نظر شاخص‌های نابرابری جنسیتی و شاخص‌های مربوط به کودکان مورد بررسی قرار داد. داده‌ها مربوط به سال 2013 بود که از سایت‌های سازمان‌های بانک جهانی و ملل متحد استخراج گردید. برای بررسی ارتباط بین متغیرها بر حسب نیاز از آزمون های ضریب همبستگی اسپیرمن و آزمون تحلیل واریانس یک‌طرفه استفاده شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از&nbsp; نرم‌‌افزار </span><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">&nbsp;SPSS ₂₀</span></span><span style="font-family: b nazanin;">انجام گرفت.</span><br> <strong><span style="font-family: b nazanin;">یافته‌ها: </span></strong><span style="font-family: b nazanin;">بر اساس نتایج، تفاوت آماری معنی‌داری از نظر نابرابری جنسیتی در کشورهای با سطوح درآمد مختلف وجود دارد (0/05 </span><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">p <</span></span><span style="font-family: b nazanin;">). همچنین، بین شاخص نابرابری جنسیتی با مرگ ‌و‌ میر کودکان زیر 5 سال و مرگ ‌و ‌میر نوزادان در کشورهای با سطوح درآمدی مختلف رابطه آماری معنی‌دار مثبتی وجود دارد. این ارتباط آماری معنی‌دار در مورد متغیر درصد کودکان 32-12 ماهه واکسینه شده علیه سرخک در کشورهای با درآمد بالا وجود نداشت (0/389</span><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">p = </span></span><span style="font-family: b nazanin;">&nbsp;و 0/932</span><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">p = </span></span><span style="font-family: b nazanin;">). </span><br> <strong><span style="font-family: b nazanin;">نتیجه‌گیری: </span></strong><span style="font-family:b nazanin;">افزایش نابرابری جنسیتی موجب افزایش مرگ ‌و میر نوزادان و کودکان زیر 5 سال شده و درصد پوشش واکسیناسیون در کودکان را کاهش می‌دهد. این موضوع در کشورهایی با درآمد کمتر، بیشتر است. بنابراین، برای کاهش مرگ‌ و میر کودکان فقط انجام مداخلات بهداشتی و درمانی کافی نیست و بایستی به عوامل فرهنگی- اجتماعی و اقتصادی توجه شده و سیاست‌های بین بخشی تدوین و اجرا گردد. </span></p> <p><strong>Background:</strong> Gender inequality index shows reduction in human development due to inequality between men and women, which results in vulnerability to diseases. Therefore, this study aimed to investigate gender inequality in all countries with different levels of income and analyze the relationship between gender inequality index and indicators related to children.<br> <strong>Methods:</strong> The present ecological study assessed all countries of the world in terms of gender inequality index and indicators related to children. All countries were analyzed by census method. The collected data were related to year 2013 and were extracted from the reports of World Bank and United Nations. Spearman correlation coefficient and one way ANOVA tests were used to check the relationship between variables. Data were analyzed using SPSS ₂₀ software.<br> <strong>Results:</strong> There was a significant difference in terms of gender inequality in countries with different levels of income (p < 0.05). The results further showed a significant positive relationship between gender inequality index and infants&#39; (children younger than five years) mortality rate in countries with different income levels. No statistically significant relationship was found between gender inequality index and the percentage of children vaccinated against measles in OECD countries and non OECD countries (p = 0.932, p = 0.389).<br> <strong>Conclusion:</strong> Increase in gender inequality can enhance the mortality of infants and children less than five years; it also can decrease the percentage of vaccination coverage in children. However, gender inequality happens more in countries with less income. Therefore, to reduce child mortality, not only health interventions, but also socio-cultural and economic activities are required. Hence, Cross-sectoral policies should be developed and implemented.</p> نابرابری, جنسیت, مرگ ‌و میر کودکان, واکسیناسیون, درآمد Inequality, Gender, Child mortality, Vaccination, Income 48 56 http://mshsj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-33-6&slc_lang=fa&sid=1 Nahid Hatam ناهید حاتم No Professor, Department of Healthcare Management, School of Management and Medical Informatics, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran استاد، گروه مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی، شیراز، ایران Elham Siavashi الهام سیاوشی siavashiel@gmail.com Yes Ph.D. student of Healthcare management, Student Research Committee, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran دانشجوی دکتری تخصصی مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی، شیراز، ایران Mohammad Ghorbani محمد قربانی No Ph.D. student of Epidemiology, Student Research Committee, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran دانشجوی دکتری تخصصی اپیدمیولوژی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی، شیراز، ایران Alireza Yusefi ‌علیرضا یوسفی No Ph.D. student of Healthcare management, Student Research Committee, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran دانشجوی دکتری تخصصی مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی، شیراز، ایران