fa شناسایی و اولویت‌بندی عوامل کلیدی مؤثر بر مدیریت پایدار پسماند در بخش بهداشت و درمان با استفاده از روش دیمتل فازی عمومى General پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">چکیده</span></span></b></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">زمینه و هدف</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">:</span></span></b><b> </b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">پسماندهای بیمارستانی به‌عنوان یکی از آل</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">ا</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">ینده&shy;های پرخطر، دارای اهمیت فراوانی هستند. </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="layout-grid-mode:line">با افزایش روزافزون حجم پسماند‌های بهداشتی و افزایش آگاهی و مطالبات مردم، مدیریت پایدار پسماندهای بهداشتی اهمیت فزاینده‌ای </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">پیداکرده</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="layout-grid-mode:line"> است. هدف این پژوهش </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="layout-grid-mode:line">شناسایی و اولویت‌بندی عوامل کلیدی مؤثر بر مدیریت پایدار پسماند</span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">در بخش بهداشت و درمان </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="layout-grid-mode:line">می&shy;باشد</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="layout-grid-mode:line">.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">روش پژوهش:</span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="layout-grid-mode:line">پژوهش حاضر، پژوهشی کمی-کیفی (آمیخته) است. ابتدا با مرور ادبیات موجود، تعداد ۱۰ عامل مؤثر بر مدیریت پایدار پسماند بهداشتی شناسایی شد. نمونه‌گیری در هر دو بخش کمی و کیفی، به‌صورت هدفمند و از طریق مشاهدات در دسترس انجام‌شده است. بخش کیفی شامل مصاحبه&shy; های باز با مدیران و کارشناسان بود. سپس با جمع‌آوری نظرات و با استفاده از تکنیک دیمتل فازی اولویت&shy; بندی </span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="layout-grid-mode:line">عوامل اثرگذار و اثرپذیر انجام <span style="color:black">شد. </span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">یافته&shy; ها:</span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">در این تحقیق با بررسی ادبیات موجود و مصاحبه&shy; های انجام شده، ۱۰ عامل شناسایی شد. این عوامل با اجرای تکنیک دیمتل فازی به دو دسته کلی عوامل اثرگذار و عوامل اثرپذیر تقسیم بندی شدند، که اولویت&shy; بندی آن</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">ها به صورت: عوامل اثرگذار به ترتیب: </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">فرهنگ سازمان مراقبت‌های بهداشتی سبز و تشویق بازیافت پسماند</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">، </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">ترویج بهترین شیوه‌های مدیریت پایدار پسماند</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">، </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">تقویت برنامه‌های آموزشی مدیریت پایدار پسماند</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">، </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">بهبود آگاهی زیست‌محیطی کارکنان مراقبت‌های بهداشتی</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">، </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">برنامه‌ریزی مدیریت پایدار پسماند</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">، </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">ایجاد نگرش مثبت نسبت به مدیریت پایدار پسماند و عوامل اثرپذیر به ترتیب: چارچوب قانونی مناسب برای حمایت از مدیریت پایدار پسماند</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">، </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">ایجاد زیرساخت‌های لازم برای مدیریت پسماند</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">، </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">فن‌آوری‌های بهداشتی پسماند و سازگار با محیط ‌زیست</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> و </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">خرید مبتنی بر الزامات زیست‌محیطی می&shy;باشد.</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتیجه&shy; گیری:</span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">بر مبنای یافته &shy;های این پژوهش جهت کاهش مخاطرات مربوط به آلاینده&shy;های بهداشتی لازم است برنامه &shy;های آموزشی مرتبط با این موضوع در بیمارستان&shy;ها طراحی شود تا از یک‌سو نگرش مثبت نسبت به اهمیت توجه به کنترل پسماند&shy;های بهداشتی برای کارکنان ایجاد شود و از سوی دیگر فعالیت&shy;های مناسب به آن‌ها آموزش داده شود. هم‌چنین از سوی دولت قوانین کنترلی و ممیزی&shy; های دوره&shy;ای در ارتباط با این موضوع اجرا شود.</span></span><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></b></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span calibri="" style="font-family:"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Abstract</span></b></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span calibri="" style="font-family:"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Background: </span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Hospital wastes are very important as one of the most dangerous pollutants. With the ever-increasing amount of healthcare waste and the increasing awareness and demands of the people, sustainable management of healthcare waste has become increasingly important. The purpose of this research is to identify and prioritize effective and efficient factors on sustainable waste management in the healthcare sector.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span calibri="" style="font-family:"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Methods:</span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> The current research is a quantitative-qualitative (mixed) research. First, by reviewing the available literature, 10 factors affecting the sustainable management of health waste were identified. Sampling in both quantitative and qualitative parts has been done purposefully and through available observations. The qualitative part included open interviews with experts and managers. Then, these factors were prioritized by collecting opinions and using the fuzzy Dimetal technique. </span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span calibri="" style="font-family:"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Results</span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">: In this study, by reviewing the existing literature and conducting interviews, 10 factors were identified. These factors were divided into two general categories of influential factors and influential factors by implementing the fuzzy DEMATEL technique, which were prioritized as follows; Influential factors include green healthcare organization culture and encouraging waste recycling, promoting best practices for sustainable waste management, strengthening sustainable waste management training programs, improving environmental awareness of healthcare workers, planning for sustainable waste management, and creating a positive attitude towards sustainable waste management; influential factors include appropriate legal framework to support sustainable waste management, creating the necessary infrastructure for waste management, environmentally friendly waste management technologies, and purchasing based on environmental requirements.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span calibri="" style="font-family:"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Conclusion:</span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> Based on the findings of this research, in order to reduce the risks related to health pollutants, it is necessary to design educational programs related to this issue in hospitals, so that on the one hand, a positive attitude towards the importance of paying attention to health waste control for employees is created, and on the other hand, appropriate activities is taught to them. Also, the government should implement controlling laws and periodic audits related to this issue.</span></span></span></span><br> &nbsp; واژه­ های کلیدی: پایداری, مدیریت پسماندهای بهداشتی, بیمارستان Key words: Sustainability, Health waste management, Hospital 246 262 http://mshsj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-744-2&slc_lang=fa&sid=1 Mehdi Kabiri Naeini مهدی کبیری نائینی 0000-0001-8859-7013 Yes Assistant Professor, Department of Industrial Engineering, Payam Noor University, Tehran, Iran استادیار، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه پیام نور تهران، تهران، ایران zeynab Elahi زینب الهی 0000-0002-8449-7098 No Ph.D. student of Industrial Engineering, yazd University, yazd, Iran دانشجوی دکتری مهندسی صنایع، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه یزد، یزد، ایران Ahmad Kamali Zarch احمد کمالی زارچ 0009-0005-5940-0249 No MSc in Education and Human Resources Development, Department of Educational Sciences, Payam Noor University, Tehran, Iran کارشناسی ارشد آموزش و بهسازی منابع انسانی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور تهران، تهران، ایران