fa عوامل اجتماعی مؤثر بر انتقال و تجاری‌سازی فناوری دانشگاهی: یک مطالعه مروری تخصصي Special مروری Review <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">هدف:</span></b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> انتقال و تجاری‌سازی فناوری دانشگاهی یکی از ارکان اصلی اقتصاد دانش‌بنیان است، اما موفقیت آن تنها به ساختارهای سازمانی و اقتصادی محدود نمی‌شود. با وجود پژوهش‌های متعدد، نقش عوامل اجتماعی به صورت جامع تبیین نشده است. هدف این پژوهش، شناسایی و تحلیل ابعاد اجتماعی مؤثر بر این فرآیند با رویکردی مروری و ارائه تصویری یکپارچه از وضعیت موجود است.</span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">منابع اطلاعات</span></span></b><b><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">‌‌</span></span></b><b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> و رو<span style="color:black">ش‌</span>های انتخابی برای مطالعه<span style="color:black">: </span></span></b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">این مطالعه به روش مروری غیرسیستماتیک و بر اساس دستورالعمل </span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">PRISMA</span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> انجام شد. جستجو در پایگاه‌های داده </span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">Scopus</span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">، </span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">Web of Science</span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> و&nbsp;&nbsp;</span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">Google Scholar</span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> با کلیدواژه‌های مشخص و محدودیت زمانی پنج‌ساله برای مقالات انگلیسی و ده‌ساله برای مقالات فارسی صورت گرفت. از میان ۳۴۷ مقاله اولیه، پس از غربالگری چندمرحله‌ای (حذف موارد تکراری، بررسی عنوان، چکیده و متن کامل)، در نهایت ۲۲ مقاله برای تحلیل نهایی انتخاب شد.</span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">یافته‌ها</span></b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">: مرور مطالعات نشان می‌دهد که عوامل اجتماعی متعددی بر انتقال و تجاری‌سازی فناوری دانشگاهی تأثیرگذارند. اعتماد اجتماعی، به‌عنوان بستر اصلی برای شکل‌گیری همکاری پایدار میان دانشگاه و صنعت، نقشی اساسی ایفا می‌کند. فرهنگ و ساختار سازمانی دانشگاه‌ها نیز می‌توانند به‌عنوان تسهیل‌گر یا مانع در مسیر نوآوری عمل کنند. علاوه بر این، محیط نهادی و قابلیت‌های دفاتر انتقال فناوری در کاهش موانع و ایجاد پیوندهای اثربخش میان دانشگاه و صنعت اهمیت دارند. در نهایت، سیاست‌گذاری دانشگاهی به‌عنوان عامل جهت‌دهنده اصلی این فرایند شناخته می‌شود.</span><br> <b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">نتیجه</span></b><b>‌</b><b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">گیری:</span></b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> تجاری‌سازی فناوری دانشگاهی صرفاً یک فرایند اقتصادی نیست، بلکه به هم‌افزایی عوامل اجتماعی، فرهنگی و نهادی نیاز دارد. موفقیت در این مسیر مستلزم اعتماد میان دانشگاه و صنعت، ساختارهای سازمانی منعطف و دفاتر انتقال فناوری توانمند است. در سطح سیاست‌گذاری نیز رویکردی یکپارچه و آینده‌نگر می‌تواند زمینه‌ساز توسعه پایدار اکوسیستم‌های نوآوری باشد.</span><span dir="LTR" style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></span><br> <br> &nbsp;</div> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Objective: </span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">University technology transfer and commercialization are key pillars of the knowledge-based economy; however, their success is not limited to organizational and economic structures. Despite numerous studies, the role of social and cultural factors has not been comprehensively addressed. The aim of this study is to identify and analyze the social and cultural dimensions influencing this process through a review approach and to provide an integrated picture of the current situation.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Information sources</span></b><b><span lang="EN" new="" roman="" style="font-family:" times=""> and selected methods for study: </span></b><b>&nbsp;</b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">This review study was conducted based on </span><span new="" roman="" style="font-family:" times="">non-systematic review method</span><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> and the PRISMA guidelines. A systematic search was carried out in Scopus, Web of Science, and Google Scholar using defined keywords, with a five-year time limit for English articles and a ten-year limit for Persian articles. Out of 347 initially retrieved studies, after multi-stage screenings (removing duplicates, reviewing titles, abstracts, and full texts), 22 articles were finally selected for analysis.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Results:</span></span></b><b> </b>&nbsp;<span new="" roman="" style="font-family:" times="">A review of the literature indicates that various social factors influence the transfer and commercialization of university technology. Social trust, as the primary foundation for the establishment of sustainable collaboration between universities and industry, plays a fundamental role. The culture and organizational structure of universities can also act either as facilitators or as obstacles along the path of innovation. Furthermore, the institutional environment and the capabilities of technology transfer offices are of significance in reducing barriers and creating effective linkages between academia and industry. Ultimately, university policymaking is recognized as the principal guiding factor in this process.</span><br> <b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Conclusion: </span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The commercialization of university technology is not merely an economic process; rather, it requires the synergy of social, cultural, and institutional factors. Success along this path depends on trust between universities and industry, flexible organizational structures, and capable technology transfer offices. At the policy-making level, an integrated and forward-looking approach can pave the way for the sustainable development of innovation ecosystems.</span></span></span></span></span><br> &nbsp; انتقال فناوری دانشگاهی, تجاری سازی فناوری دانشگاهی, عوامل اجتماعی University technology transfer, University technology commercialization, Social factors 80 92 http://mshsj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-906-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahdi Khayatan مهدی خیاطان khayatan.ut.ac.ir 0000-0001-6042-6757 No Ph.D. student of Entrepreneurship, Faculty of Entrepreneurship, University of Tehran, Tehran, Iran دانشجوی دکتری کارآفرینی، دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Jahangir Yadollahi Farsi جهانگیر یدالهی فارسی jfarsi@ut.ac.ir 0000-0002-7941-9175 No Professor, Faculty of Entrepreneurship, University of Tehran, Tehran, Iran استاد، دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Shayan Khajeh Hosaini شایان خواجه حسینی shayan.hosaini@ut.ac.ir 0009-0005-3643-7372 Yes Ph.D. student of Entrepreneurship, Department of Technological Entrepreneurship, School of Entrepreneurship, University of Tehran, Tehran, Iran دانشجوی دکتری کارآفرینی، گروه کارآفرینی فناورانه، دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران