Ethics code: IR.UB.REC.1404.047
Talebzadeh M, Babaki R, Elyaspour B. The Relationship between Information and Communication Technology (ICT) and Health Indicator in selected West Asian countries. Manag Strateg Health Syst. 2026; 11 (1) :95-107
URL:
http://mshsj.ssu.ac.ir/article-1-923-fa.html
طالب زاده مهناز، بابکی روح اله، الیاس پور بهنام. رابطهی فناوری اطلاعات و ارتباطات با شاخص سلامت در کشورهای منتخب غرب آسیا. راهبردهای مدیریت در نظام سلامت. 1405; 11 (1) :95-107
URL: http://mshsj.ssu.ac.ir/article-1-923-fa.html
1- کارشناسی ارشد، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران
2- استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران ، babaki@ub.ac.ir
3- استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران
چکیده: (36 مشاهده)
زمینه و هدف: سلامت جنبهای بنیادین و جداییناپذیر از زندگی انسان است و عوامل متعددی میتوانند بر پیامدهای سلامت تأثیر بگذارند. در میان این عوامل، فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) با افزایش بهرهوری و کاهش هزینههای پزشکی و بهداشتی، نقش مهمی در بهبود ارائه خدمات سلامت ایفا میکند. بااینحال، استفاده نامناسب یا بیشازحد از این فناوریها ممکن است اثرات نامطلوبی نیز ایجاد کند، ازجمله مشکلات جسمی مرتبط با امواج تلفن همراه؛ بنابراین، فاوا از لحاظ نظری میتواند اثرات مثبت یا منفی بر شاخص سلامت داشته باشد. با توجه به این اثر دوگانه، مطالعه حاضر باهدف بررسی رابطهی فاوا با شاخص سلامت در کشورهای منتخب غرب آسیا طی دوره 2004 تا 2024 انجامشده است.
روش پژوهش: این تحقیق از رویکرد حداقل مربعات تعمیمیافته برای بررسی رابطهی بین فاوا و شاخص سلامت (نرخ مرگ و میر کودکان زیر 5 سال) استفاده کرده است. در این پژوهش، متغیرهای آزادی اقتصادی، رشد تولید ناخالص داخلی، نرخ شهرنشینی و هزینه های بهداشت عمومی دولت به عنوان متغیر کنترلی در مدل وارد شدهاند. دادههای مربوط به کشورهای منتخب غرب آسیا در دوره 2004 تا 2024 از سایت بانک جهانی، سایت مؤسسه هریتیج و سایت بهداشت جهانی استخراج و با نرمافزار Eviews 13 برآورد و تحلیلشده و بهطور خاص بر رابطهی نهایی بین فاوا و آزادی اقتصادی تمرکز شده است.
یافتهها: یافتهها نشان داد فاوا رابطهی منفی و معنیداری با نرخ مرگ و میر کودکان زیر 5 سال در کشورهای مورد مطالعه دارد. همچنین رابطهی نهایی بین فاوا و میانگین آزادی اقتصادی با نرخ مرگ و میر کودکان زیر 5 سال، منفی و معنیدار است که نشان میدهد سیاستهای توسعه فاوا در کشورهای منتخب غرب آسیا با چارچوبهای آزادی اقتصادی برای به حداکثر رساندن مزایای سلامتی همسو هستند.
نتیجهگیری: درحالیکه فاوا، بهطور قابلتوجهی شاخص سلامت را بهبود میبخشد، با این حال اجرای سیاستهای آزادی اقتصادی باعث تقویت شاخص سلامت میشود. بنابراین سیاستگذاران برای بهینهسازی رابطهی بین پیشرفتهای فناورانه با سلامت عمومی، بهویژه کاهش مرگومیر کودکان زیر پنج سال باید توسعه زیرساخت فناوری اطلاعات و ارتباطات را در بستر اقتصاد آزاد فراهم کنند.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
اقتصاد سلامت دریافت: 1404/10/25 | انتشار: 1405/3/30