مربی پرستاری، دانشکده علوم پزشکی میبد، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران ، l.ebrahimisheikhshabani@ssu.ac.ir
چکیده: (54 مشاهده)
سردبیر محترم؛
با توجه به رشد جمعیت افراد مسن و افزایش جمعیت سالمند در ایران، پیش بینی میشود در سال 1410 حدود 25-30 درصد جمعیت ایران سالمند باشد. همچنین با توسعه روشهای درمانی جدید در راستای درمان بیماریهای مزمن و صعب العلاج، افزایش امید به زندگی و پیشرفتهای پزشکی منجر به رشد چشمگیر جمعیت بیماران مزمن شدهاست. همچنین طول مدتی که بیماران با بیماریهای مزمن و صعب العلاج همچون بیماریهای قلبی، سرطان و غیره زندگی میکنند افزایش یافته است (1). برآوردها نیز نشان میدهد تا سال 2030 بروز بیماریهای مزمن و صعب العلاج در ایران شیوع چشمگیری خواهد داشت، بهعنوان مثال بروز سرطان در ایران 35 درصد خواهد بود درحالیکه در جهان 27 درصد تخمین زده شدهاست (1،2). این بیماران اغلب با علایم جسمی ناپایدار، رنجهای فراوان و مشکلات متعدد اجتماعی مواجهند. از این رو از نظر اخلاقی حائز اهمیت است شرایطی برای بیمار فراهم شود که مراحل پایانی زندگی خود را در آرامش سپری کند. به عبارتی شرایط مرگ آرام فراهم شود (3). همچنین در این مرحله، باید حرمت انسانی بیمار رعایت شود و درمانهایی که برای بیمار انجام میشود متناسب و سودبخش بوده، آزاردهنده نباشد، از انجام درمانهای اضافی نیز که برای بیمار حاصلی جز ناراحتی ندارد اجتناب شود و با اتخاذ رویکرد مناسب، صدمهای متوجه بیمار نشود (4).
از این رو مراقبت تسکینی به طور فزایندهای به یک جزء ضروری از سیستم مراقبت بهداشتی درمانی مدرن، به ویژه در حرفه پرستاری، تبدیل شدهاست. پرستاران نقش محوری در ارائه مراقبتهای جامع به بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن، تهدیدکننده زندگی یا لاعلاج دارند. در این زمینه، مراقبت تسکینی محدود به مراقبتهای پایان عمر نیست، بلکه شامل حمایتهای جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی با هدف بهبود کیفیت زندگی بیماران است (5). این بعد از مراقبت، از طریق پیشگیری از رنج کشیدن بیمار، بهبود آن و با شناسایی اولیه و درمان درد و سایر مشکلات جسمی، روانی، معنوی و اجتماعی بیمار، کیفیت زندگی بیمار و خانواده وی را در مواجهه با مشکلات مربوط به بیماریهای صعب العلاج ارتقا میدهد (6).
درواقع، مراقبت تسکینی از لحظه تشخیص بیماری، در درمان درد و رنج ناشی از بیماری و عوارض حاصل از آن، به بیمار و خانوادهاش کمک میکند (7). تاکید این مراقبت بر آن است که افراد مبتلا به این بیماری توجهات جامعتری نیاز دارند، بهطوریکه بدون وجود مراقبتهای تسکینی، هرگز مراقبت جامعی از بیمار صورت نمیگیرد (8). همچنین این مراقبت در زمانهای مختلف برای بیمار کاربرد دارد، از این رو میتوان چنین نتیجه گرفت که مراقبت تسکینی، در انحصار زمان خاصی مانند مرحله پایان زندگی نیست و برای همه مراحل دیگر نیز اجرا میگردد (6).
علیرغم اینکه دریافت مراقبت تسکینی، حق بیماران و خانوادههای آنان است، اغلب پرستاران، آمادگی کافی برای ارائه این نوع مراقبت را ندارند و پرستارانی که این مراقبت را ارائه میکنند، در اقلیت هستند (9). بر اساس برخی مطالعات انجام شده در کشور، حجم کاری بالای پرستاران، محدودیت زمانی، کمبود دانش پرستاران، غلبه مراقبتهای روتین پرستاری، فقدان شایستگی در برخی پرستاران، پیچیدگی مفهوم مراقبت تسکینی از مهمترین موانع ارائه مراقبت تکسینی هستند (10).
ولیکن در حال حاضر با وجود اهمیت ارائه مراقبت تسکینی برای بیماران، این مراقبت به یک چالش عمده برای نظام سلامت تبدیل شده است. بهطوریکه مطالعات در ایران نشان میدهند مراقبت تسکینی بهعنوان یک حلقه گمشدهای است که در مورد انجام آن اقدامات خاصی صورت نگرفته است و در کشور ما دانش موجود در زمینه مراقبت تسکینی به خوبی تبیین نشدهاست و در برنامه آموزشی مرتبط به رشته پرستاری، لحاظ نشدهاست. همچنین چارچوب واضح رسمی جهت ارائه مراقبت تسکینی برای پرستاران وجود ندارد و اغلب به طور غیر ساختارمند و غیر رسمی انجام میشود، به نظر میرسد یکی دیگر از دلایل این مشکل، کمبود مطالعات جامع پیرامون این موضوع در کشور باشد که کاربرد استفاده از مفهوم مراقبت تسکینی را برای این مبتلایان را محدود مینماید. این درحالیست که در بخش درمان نیز نیاز مبرم به گسترش مراکز مراقبت تسکینی در انواع مراقبت های پرستاری احساس میشود (9،10). با توجه به تاثیر مراقبت تسکینی در افزایش کیفیت زندگی بیماران در روزهای پایانی زندگی، فراهم نمودن زیرساختهای مناسب جهت مراقبت تسکینی در کشور امری ضروری است و توجه به این مهم بایستی در دستور کار سیاستگذاران سلامت در سطوح مختلف قرار گیرد. همچنین با توجه به نقش پرستاران در ارائه مراقبت در تمام ابعاد، لازم است آموزش مراقبت تسکینی در دوره آموزش دانشگاهی و دورههای بازآموزی بالینی مورد توجه مسئولین آموزشی بیمارستانها قرار گیرد.
نوع مطالعه:
نامه به سردبیر |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1404/11/3