دوره 11، شماره 1 - ( 1405 )
جلد 11 شماره 1 صفحات 3-1 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Jahanbakhsh M, Pouriayevali B. A Strategic Plan for Health Information Management: An Operational Framework for Data Governance in Iran's Health System. Manag Strateg Health Syst. 2026; 11 (1) :1-3
URL: http://mshsj.ssu.ac.ir/article-1-910-fa.html
URL: http://mshsj.ssu.ac.ir/article-1-910-fa.html
جهانبخش مریم، پوریای ولی بهناز. برنامه استراتژیک مدیریت اطلاعات سلامت: چارچوب عملیاتی برای حاکمیت داده در نظام سلامت ایران. راهبردهای مدیریت در نظام سلامت. 1405; 11 (1) :1-3
1- دانشیار، مرکز تحقیقات فناوری اطلاعات در امور سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
2- دانشجوی دکتری مدیریت اطلاعات سلامت، گروه مدیریت و فناوری اطلاعات سلامت، دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران ،behnaz.pouriayevali@mng.mui.ac.ir
2- دانشجوی دکتری مدیریت اطلاعات سلامت، گروه مدیریت و فناوری اطلاعات سلامت، دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران ،
چکیده: (64 مشاهده)
سردبیر محترم؛
با توجه به نقش محوری داده‌ها در تحول دیجیتال سلامت، حرکت از جمع‌آوری صرف داده به سمت مدیریت راهبردی آن به‌عنوان دارایی استراتژیک امری ضروری است. همان‌طور که در تعریف حاکمیت داده‌های سلامت (1) آمده، این حاکمیت از آن جهت اهمیت دارد که بدون سیاست‌ها، فرآیندها و ساختارهای تصمیم‌گیری، داده‌ها فاقد اعتبار، قابلیت اعتماد و یکپارچگی لازم برای پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌های کلان خواهند بود. تدوین برنامه استراتژیک مدیریت اطلاعات سلامت (Strategic Information Management (SIM) Plan) ، تنها راه عملیاتی سازی حاکمیت داده‌ها در سازمان‌های سلامت است (1). حاکمیت داده‌های سلامت شامل سیاست‌ها، فرآیندها و ساختارهای تصمیم‌گیری است که اعتبار، قابلیت اعتماد و آمادگی داده‌ها را برای پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌های کلان تضمین می‌کند (1). بااین‌حال، اجرای آن با چالش‌های مهمی همچون موارد زیر روبه‌رو است:
با توجه به نقش محوری داده‌ها در تحول دیجیتال سلامت، حرکت از جمع‌آوری صرف داده به سمت مدیریت راهبردی آن به‌عنوان دارایی استراتژیک امری ضروری است. همان‌طور که در تعریف حاکمیت داده‌های سلامت (1) آمده، این حاکمیت از آن جهت اهمیت دارد که بدون سیاست‌ها، فرآیندها و ساختارهای تصمیم‌گیری، داده‌ها فاقد اعتبار، قابلیت اعتماد و یکپارچگی لازم برای پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌های کلان خواهند بود. تدوین برنامه استراتژیک مدیریت اطلاعات سلامت (Strategic Information Management (SIM) Plan) ، تنها راه عملیاتی سازی حاکمیت داده‌ها در سازمان‌های سلامت است (1). حاکمیت داده‌های سلامت شامل سیاست‌ها، فرآیندها و ساختارهای تصمیم‌گیری است که اعتبار، قابلیت اعتماد و آمادگی داده‌ها را برای پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌های کلان تضمین می‌کند (1). بااین‌حال، اجرای آن با چالش‌های مهمی همچون موارد زیر روبه‌رو است:
- کمبود سیاست‌ها و چارچوب‌های اجرایی
- عدم ضمانت کیفیت داده‌ها و فراداده
- محدودیت‌های مدیریت دسترسی به داده‌ها (2).
این مشکلات در بیمارستان‌ها و مراکز بهداشتی ایران نیز مشاهده می‌شود، جایی که مدیریت کیفیت داده و فراداده از محورهای کلیدی ارزیابی حاکمیت داده‌ها هستند (3).
SIM Plan حلقه وصل اصول حاکمیت داده‌ها با اهداف عملیاتی است. شواهد نشان می‌دهد که برنامه‌ریزی استراتژیک سیستم‌های اطلاعات سلامت، کارایی تصمیم‌گیری و اثربخشی سیستم اطلاعاتی را بهبود می‌بخشد و موجب همسویی سرمایه‌گذاری‌ها با اهداف سلامت می‌شود (4،5).
در عصر فناوری‌های نوظهور مانند هوش مصنوعی، کلان‌داده و پزشکی شخصی‌شده، زیرساخت مورد نیاز چیزی جز یک برنامه استراتژیک مدیریت اطلاعات (SIM Plan) مبتنی بر حاکمیت داده نیست؛ چراکه بدون سیاست‌های شفاف، فرآیندهای استاندارد و ساختارهای تصمیم‌گیری برای مدیریت داده‌ها، بهره‌گیری از این فناوری‌ها غیرممکن خواهد بود. بنابراین، ایجاد استانداردها و چارچوب‌های اطلاعات سلامت در سیستم‌های اطلاعات سلامت (Health Information System (HIS)) در ایران – که خود یکی از خروجی‌های اصلی SIM Plan محسوب می‌شود – می‌تواند به نتایج زیر منجر شود:
SIM Plan حلقه وصل اصول حاکمیت داده‌ها با اهداف عملیاتی است. شواهد نشان می‌دهد که برنامه‌ریزی استراتژیک سیستم‌های اطلاعات سلامت، کارایی تصمیم‌گیری و اثربخشی سیستم اطلاعاتی را بهبود می‌بخشد و موجب همسویی سرمایه‌گذاری‌ها با اهداف سلامت می‌شود (4،5).
در عصر فناوری‌های نوظهور مانند هوش مصنوعی، کلان‌داده و پزشکی شخصی‌شده، زیرساخت مورد نیاز چیزی جز یک برنامه استراتژیک مدیریت اطلاعات (SIM Plan) مبتنی بر حاکمیت داده نیست؛ چراکه بدون سیاست‌های شفاف، فرآیندهای استاندارد و ساختارهای تصمیم‌گیری برای مدیریت داده‌ها، بهره‌گیری از این فناوری‌ها غیرممکن خواهد بود. بنابراین، ایجاد استانداردها و چارچوب‌های اطلاعات سلامت در سیستم‌های اطلاعات سلامت (Health Information System (HIS)) در ایران – که خود یکی از خروجی‌های اصلی SIM Plan محسوب می‌شود – می‌تواند به نتایج زیر منجر شود:
- افزایش هماهنگی بین پروژه‌ها و واحدهای سلامت
- جلوگیری از سرمایه‌گذاری پراکنده
- تضمین بهینه‌سازی منابع و بهبود تصمیم‌گیری
سیاستی (4)
پیشنهاد عملیاتی
سیاست‌گذاران، مدیران و پژوهشگران حوزه سلامت، تدوین چارچوب‌های بومی SIM Plan مبتنی بر حاکمیت داده را در اولویت قرار دهند. این اقدام، گامی مؤثر به‌سوی نظام سلامت داده محور، چابک و مبتنی بر شواهد در ایران خواهد بود.
سیاست‌گذاران، مدیران و پژوهشگران حوزه سلامت، تدوین چارچوب‌های بومی SIM Plan مبتنی بر حاکمیت داده را در اولویت قرار دهند. این اقدام، گامی مؤثر به‌سوی نظام سلامت داده محور، چابک و مبتنی بر شواهد در ایران خواهد بود.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
